صفحه اصلی / پروژه‌ها / توسعه کسب‌وکارهای دانش‌بنیان / ماتریس SWOT برای شرکت‌های دانش بنیان
SWOT | ماتریس سوات | ماتریس SWOT برای شرکت‌های دانش بنیان

ماتریس SWOT برای شرکت‌های دانش بنیان

وضعیت پیچیده‌ی دنیای امروز شرایط محیطی ویژه‌ای را برای سازمان‌ها رقم می‌زند و سازمان‌ها باید نسبت خود را با اتفاقات بیرون از سازمان به درستی مشخص کنند تا بتوانند بیشترین بهره را از ظرفیت‌های موجود ببرند. این مسئله برای شرکت‌های دانش بنیان اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا فرآیند تصمیم‌گیری در اینگونه شرکت‌ها به صورت کاملاً علمی انجام می‌شود و به همین دلیل استفاده از روش‌های علمی در دستور کار آن‌ها قرار می‌گیرد. به کارگیری روش‌های علمی در انتخاب استراتژی‌های سازمانی باعث می‌شود تا مدیران سازمان با نگاه واقع بینانه‌تری به دنیای پیرامون خود بنگرند و در عین آرمان‌گرایی، از چالش‌های موجود غفلت نورزند.

یکی از ابزارهای تحلیل علمی برای سازمان‌ها و کسب و کارها ماتریس سوات (SWOT) است. ماتریس سوات در شناخت پتانسیل‌های درونی و بیرونی سازمان به مدیران کمک و آن‌ها را در انتخاب استراتژی‌ها متناسب با موقعیتی که در آن قرار دارند، راهنمایی می‌کند. در این مقاله قصد داریم استراتژی‌های مختلف یک سازمان بر اساس ماتریس سوات را توضیح دهیم.

 

SWOT | ماتریس سوات | ماتریس SWOT برای شرکت‌های دانش بنیان

 

 

ماتریس سوات چیست؟

SWOT کلمه‌ای است که به عنوان مخفف برای واژه‌های زیر در نظر گرفته شده است:

Strengths: نقاط قوت

Weaknesses: نقاط ضعف

Opportunities: فرصت‌ها

Threats: تهدیدها

سازمان‌ها به کمک این چهار واژه می‌توانند محیط پیرامونی و قابلیت‌های درونی خود را بیشتر بشناسند و بر اساس آن‌ها برنامه‌ریزی کنند. دو حرف O و T که به ترتیب برای فرصت‌ها و تهدیدها به کار می‌روند، ناظر به شرایط محیطی هستند که می‌توانند سازمان را تحت تأثیر قرار دهند. دو حرف S و W نیز به ترتیب اشاره به قوت‌ها و ضعف‌های درونی یک سازمان دارند که باید قبل از هرگونه برنامه‌ریزی به دقت مورد مطالعه قرار گیرند.

 

SWOT | ماتریس سوات | ماتریس SWOT برای شرکت‌های دانش بنیان

 

ماتریس سوات چگونه به کار گرفته می‌شود؟

استراتژی‌هایی را که بر اساس ماتریس سوات مشخص می‌شوند، در چهار دسته SO، ST، WO و WT می‌توان جای داد:

  • SO: در این حالت نقاط قوت و فرصت‌ها با هم مورد توجه قرار می‌گیرند تا بتوان از طریق نقاط قوت از فرصت‌ها به بهترین شکل ممکن استفاده کرد.
  • ST: در این حالت نقاط قوت در کنار تهدیدها قرار می‌گیرند و هدف آن است تا با بهره‌گیری از نقاط قوت بهترین مواجهه را با مخاطرات پیش رو داشت.
  • WO: در این حالت به نقاط ضعف و فرصت‌ها با هم توجه می‌شود و هدف آن است تا از فرصت‌ها برای غلبه بر نقاط ضعف، بیشترین استفاده را نمود.
  • WT: نقاط ضعف و تهدیدها وقتی کنار هم قرار گیرند، می‌توانند مشکل‌ساز باشند. بنابراین در این حالت تلاش بر آن است تا در مواجهه با تهدیدها ضعف‌ها را به حداقل ممکن رساند و از ایجاد مشکلات جلوگیری کرد.

 

 

SWOT | ماتریس سوات | ماتریس SWOT برای شرکت‌های دانش بنیان

 

SWOT چه ضرورتی برای شرکت‌های دانش بنیان دارد؟

روش تحلیل سوات یک روش کاملاً علمی است و اساساً فعالیت‌های شرکت‌های دانش بنیان هم بر اساس تحلیل‌های علمی انجام می‌شود. به همین خاطر ماتریس سوات در اصل برای شرکت‌های دانش بنیان توصیه می‌شود. فرآیندهای تولید در شرکت‌های دانش بنیان بر اساس تحلیل‌های علمی انجام می‌شوند و بر مجموعه‌ای از داده‌ها متکی هستند. این داده‌ها در کلیه‌ی مراحل مدیریتی قابل پیگیری هستند و بر اساس آن‌ها هم می‌توان بازخوردهای بعدی را صورت داد و هم اینکه اطلاعات مربوط به هرکدام از چهار حرف SWOT را به راحتی از آن‌ها استخراج نمود.

بنابراین تحلیل بر مبنای ماتریس سوات اگرچه برای همه‌ی شرکت‌ها و سازمان‌ها توصیه می‌شود، اما در شرکت‌های دانش بنیان این کار آسان‌تر انجام می‌شود. شرکت‌های دانش بنیان از طریق ماتریس سوات می‌توانند وضعیت خود را نسبت به خود و همچنین نسبت به رقبای خود بهتر بسنجند و از این طریق زمینه‌های لازم برای حضور در فضای رقابتی منطقه‌ای و جهانی را فراهم کنند.

 

SWOT | ماتریس سوات | ماتریس SWOT برای شرکت‌های دانش بنیان

 

در بکارگیری SWOT به این چند نکته توجه کنید!

عوامل بیرونی عواملی هستند که وضعیت آن‌ها در کنترل سازمان نیست و توسط شرایط بیرون از سازمان اتفاق می‌افتد. این شرایط بسته به نوع کار شرکت شما می‌تواند موارد مختلفی مانند وضعیت بازار، وضعیت اقتصادی، وضعیت ارزی، وضعیت سیاسی، جامعه‌ی مشتریان، وضعیت آب و هوا و… را در برگیرد.

عوامل درونی نیز مواردی هستند که در کنترل خود سازمان هستند و مستقیماً به آن ارتباط دارند. مواردی مانند وضعیت مالی سازمان، ارتباطات، بازاریابی، مسائل مدیریتی، منابع انسانی، بهره‌وری و… از جمله عوامل درونی هستند.

تشخیص درست عوامل بیرونی و درونی و دسته‌بندی آن‌ها در ماتریس SWOT بسیار مهم است. به هنگام مشخص کردن نقاط قوت و ضعف و همچنین فرصت‌ها و تهدیدها باید آن‌ها را به صورت دقیق و جزیی مشخص کرد و از به‌کار بردن عبارت‌های کلی اجتناب نمود. به عنوان مثال برای مشخص کردن وضعیت بازار استفاده از کلمات خوب و یا بد به تنهایی کافی نیست؛ بلکه باید دلایل خوب یا بد دانستن آن نیز ذکر شود.

در نوشتن فهرست‌های چهارگانه SWOT ممکن است در نهایت با لیست بلندبالایی روبه‌رو شوید؛ در این صورت باید مواردی را که از اهمیت بیشتری برخوردارند، در اولویت قرار دهید. دانستن این نکته نیز ضروری است که ماتریس سوات را می‌توان در سطوح مختلف خرد و کلان به کار برد؛ به عبارت دیگر این ماتریس می‌تواند برای تحلیل وضعیت کلی سازمان در مقایسه با وضعیت کلی رقبا و یا وضعیت تولید محصول خاص در مقایسه با موارد مشابه به کار گرفته شود.

 

SWOT | ماتریس سوات | ماتریس SWOT برای شرکت‌های دانش بنیان

 

 

 

 

منابع:

 

http://www.businessnewsdaily.com/4245-swot-analysis.html

http://ctb.ku.edu/en/table-of-contents/assessment/assessing-community-needs-and-resources/swot-analysis/main

https://www.thebalance.com/swot-example-strengths-weaknesses-opportunities-threats-2947985

https://www.researchgate.net/publication/222498978_Knowledge-based_SWOT-analysis_system_as_an_instrument_for_strategic_planning_in_small_and_medium_sized_enterprises

https://pdfs.semanticscholar.org/afde/e0c28bab0579d534f30a04c5658aece019e7.pdf

 

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

4 + شش =